(Misschien wel echt gebeurd, maar toch lichtjes verzonnen...)
Kukimag is een tijdschrift voor kinderen over kunst en musea. Het brengt op een toegankelijke manier verhalen over tentoonstellingen en kunstenaars telkens vanuit het perspectief van kinderen. Daarnaast verschijnen er regelmatig lees- en voorleesverhalen die aansluiten bij de wereld van kunst, verbeelding en ontdekking. Zie: www.kukimag.be
Lang geleden, in het oude Griekenland, wandelden twee beroemde schilders, Zeuxis en Parrhasius. Zij wandelden over de Akropolis. Dat is een groot plein, boven op een heuvel in het centrum van Athene. Het was er druk, er was een markt aan de gang. Overal stonden kraampjes, mensen renden heen en weer. In elke hoek van het plein werden nieuwe tempels gebouwd. Machtige, grote tempels stonden in de steigers en wel honderd bouwvakkers waren er aan het werk.
De schilders waren op weg naar het Parthenon, een van die prachtige nieuwe tempels. Deze werd gebouwd voor de godin Athena. Zeuxis, een van de schilders was net verhuisd en in Athene komen wonen want er was veel werk voor schilders. De tempels werden versierd met fresco’s, grote muurschilderingen.
Terwijl ze tussen de mensenmassa liepen, vertelde Zeuxis trots aan zijn collega: ,,Ik schilderde laatst een tros druiven, zo echt, zo sappig en glanzend, dat vogels er telkens op afkwamen. Ze wilden ervan eten. Ik moest ze wegjagen van mijn schilderij.”
Parrhasius, die rustig naast hem liep, glimlachte fijntjes. Hij was een kalme man, die niet graag opschepte. Wie van ons twee zou eigenlijk de beste schilder zijn… vroeg hij zich stilletjes af. ,,Zeg Zeuxis,” begon hij, ,,wat denk je van een wedstrijd?”
Zeuxis bleef verrast staan. “Een wedstrijd? Wat bedoel je? Wie het snelst kan lopen? Of wie het luidst kan zingen?”
Parrhasius schudde zijn hoofd. ,,Nee, nee. Een schilderwedstrijdom te zien wie het meest realistische schilderij kan maken. Een schilderij dat zó echt lijkt, dat het mensen bedriegt. Alsof het geen kunstwerk is, maar de werkelijkheid zelf.”
Zeuxis begon te lachen. ,,Prima! Volgende week komen we terug naar dit plein, allebei met ons beste realistische werk. Dan zullen we zien wie de winnaar is.”
Een realistisch werk zou men later ‘fotografische schilderkunst’ noemen.
Toen Zeuxis en Parrhasius leefden, zo’n 300 jaar voor Christus, bestond Tik Tok natuurlijk nog niet en ook camera’s en foto’s waren nog niet uitgevonden.
De schilders die alles precies schilderden zoals het er in het echt uitziet – met echte kleuren,
vormen en licht – vonden de mensen toen de strafste kunstenaars.
Een week later stond de Akropolis vol mensen. Iedereen wilde de wedstrijd zien tussen de twee grote meesters. Als eerste liet Zeuxis zijn schilderij zien: hij had weer een reuzetros druiven geschilderd waar de zon zachtjes doorheen scheen. Het licht gaf de druiven een smakelijk toets. Het leek alsof je de zoete geur kon ruiken. Sommige mensen likten zelfs hun lippen. ,,Je zou er zo in willen bijten,” zei iemand.
,,Pas op, daar komen de vogels aanvliegen...” zei Parrhasius gekscherend.
,,Toon mij jouw werk maar eens, haal dat gordijn weg, zodat ik kan zien wat je geschilderd hebt...”
Parrhasius knikte en wees naar een houten paneel met een gordijn ervoor. Zeuxis stapte er op af en wou het gordijn wegtrekken, maar hij greep het houten paneel vast waarop Parrhasius het gordijn geschilderd had. Toen besefte hij het: het gordijn wás het schilderij! Parrhasius had geen gordijn opgehangen, hij had het geschilderd. Zo levensecht dat zelfs Zeuxis het niet doorhad.
De menigte barstte in lachen en applaus uit. Zeuxis keek verrast, maar moest toegeven: ,,Jij hebt mij beetgenomen, Parrhasius. Ik kon de vogels foppen, maar jij hebt een mens weten te misleiden. Jij bent de winnaar.”
Helaas is er vandaag niets meer over van de schilderijen van Zeuxis en Parrhasius. Geen fresco’s, geen houten panelen, niets.
Maar hun verhalen leven voort… Plinius de Oudere, een Romeins militair, maar ook een letterkundige en een wetenschapper noteerde 400 jaar later het verhaal van de schilderwedstrijd in een van de vele boeken die hij schreef. En zo kennen wij vandaag dit verhaal nog steeds.
Tekening: Dirk Huyghe - Tekst: Leo Van Dorsselaer - Luisterversie op spotify: Geluidseffecten: Pixabay / Stem: gegenereerd met AI
Weetje:
Een fresco is een schildering die direct op een natte muur van gips wordt gemaakt.
De verf trekt in de muur terwijl die opdroogt. Daardoor blijft het schilderij eeuwenlang goed bewaard. Tenminste... als de muur zelf niet verdwijnt.