Historisch erfgoed deelbaar maken als gifjes

Een beeld in het Graphics Interchange Format (GIF) is een bewegend plaatje van een paar seconden. Je kunt het gebruiken om je gevoel ergens over te uiten, om kort en krachtig ergens op te reageren, of gewoon omdat je het een leuk clipje vindt. Gifjes worden via het platform GIPHY massaal gebruikt op sociale media, in nieuwsbrieven en in allerlei communicatie. Het draait om eenvoud: kleine beelden met een sterke emotionele of humoristische lading die gebruikers willen delen.

De gifjes van BrabantinBeelden

BrabantinBeelden (brabantinbeelden.nl) is een samenwerking tussen verschillende Nederlandse archiefinstellingen. Samen presenteren we onze audiovisuele collecties aan een publiek dat niet zelf gaat speuren in de filmbanken, maar het wel leuk vindt om oude beelden te zien. Toen we nadachten over hoe we hergebruik van onze filmbeelden konden stimuleren, ontstond het idee om een GIPHY-kanaal te beginnen. Iedereen kan de leukste beelden uit onze films hier meteen gemakkelijk gebruiken en delen.

Onze gifjes maken we van films uit onze collecties. Vaak vallen ons tijdens het beschrijven al bijzondere stukjes op. Het is een kleine moeite om deze beelden dan apart te zetten en er een gifje van te maken. Door korte teksten, vaak in dialect, aan de filmclipjes toe te voegen, krijgen de beelden een extra laag betekenis. Beeld en tekst versterken elkaar. Omdat er toen wij begonnen nog maar weinig gifjes in dialect bestonden, kwamen we al snel hoog in de zoekresultaten.

Let op de beeldrechten

Wanneer je een gifje online plaatst, kun je het er nooit meer vanaf halen. Wij gebruiken daarom alleen materiaal waarvan we zeker weten dat het kan qua auteursrechten: onze eigen collecties waarover we duidelijke afspraken met de schenkers gemaakt hebben, CC0-materiaal zoals oude polygoonjournaals of beelden uit het publiek domein. Daarnaast plaatsen we op elk gifje een watermerk, zodat de herkomst altijd naar ons terug te leiden is. Ook wanneer het ‘zomaar’ ergens op internet opduikt.

Zelf aan de slag

• Verzamel beeldmateriaal waarvan je de rechten goed kunt vastleggen.
• Knip korte fragmenten uit en voeg eventueel tekst of graphics toe (dat kan ook binnen GIPHY). Denk aan grappige bewegingen, herkenbare situaties of kleine emotionele momenten.
• Plaats deze fragmenten op GIPHY, met duidelijke tags zodat ze gevonden worden.
• Laat je kanaal verifiëren om de zichtbaarheid te vergroten. • Tip: denk vanuit de gebruiker: waarom zou iemand dit gifje gebruiken? Beelden die als reactie geplaatst kunnen worden, werken altijd goed.
• Je kunt het proces ook omdraaien: organiseer een workshop waarin jongeren, vrijwilligers of bezoekers zelf gifjes maken met jouw beeldmateriaal. Zo zien nieuwe ogen je archiefbeelden, wat verrassende resultaten kan opleveren.
  

Nieuw leven voor oude beelden

Het succes van de historische gifjes laat zien dat erfgoed niet altijd groots of zwaar hoeft te zijn om relevant te zijn. Soms zit de kracht juist in iets kleins zoals een blik, een gebaar of een paar seconden bewegend beeld. Door deze beelden toegankelijk te maken voor een breed publiek, vergroot je de zichtbaarheid van collecties en het historisch bewustzijn. Met humor, creativiteit en experimenten kun je erfgoed nieuw leven inblazen en een plaats geven in de digitale cultuur van vandaag. BrabantinBeelden bereikte onlangs na bijna vijf jaar actief te zijn op GIPHY een miljard views, maar we zijn nog lang niet klaar!

De volledige collectie gifjes is te zien op giphy.com/brabantinbeelden.