Nu in Noord & Zuid: Spreken. Over wat we zeggen (of niet)

Met taal kun je goochelen. Je kunt spreken en toch niets zeggen. Je kunt spelen met woorden, metaforen, stiltes, vaagheid. Je kunt woorden, beelden en invalshoeken gebruiken voor framing, om te polariseren of als basis voor een dialoog. Je kunt luisteren en toch iets anders verstaan dan wat de spreker bedoelt. Over die vele aspecten van ons taalgebruik, onze woordkeuze en wat we wel of niet bedoelen gaat het nieuwe themanummer van Noord & Zuid.

Uit de inhoud

Heel wat communicatie rond maatschappelijke en politieke onderwerpen is doordrongen van framing. Denk maar aan het verschil in connotatie tussen de termen klimaatverandering en klimaatopwarming, waarbij dat laatste gevoelsmatig een stuk urgenter klinkt. Baldwin Van Gorp gaat dieper in op de framing van maatschappelijke problemen, en pleit voor meer bewustwording en voor een open en genuanceerd debat.

Wie solliciteert voor een job beseft maar al te goed het belang van het eerste verkennende gesprek. Melina De Dijn onthult de ongeschreven regels van het (sollicitatie)gesprek. Vaag spreken kan een zegen zijn, maar is het volgens Filip Buekens niet altijd. Marc van Oostendorp vindt dat weer scholen ons beter zouden kunnen en moeten voorbereiden op het publieke debat.

Agressie en polarisatie domineren niet zelden het debat over migratie en asiel. Aan de hand van een praktijkvoorbeeld, de opening van een dienstencentrum voor asielzoekers in het Nederlandse Zutphen, toont Hilde Adriaenssens dat er een andere manier is om de discussie te voeren: niet via strijd, maar via dialoog. Niet harder spreken en meteen oordelen, maar eerst luisteren en begrijpen.

Woorden kunnen verbinden. Dat geldt tevens voor inclusief taalgebruik. Marten van der Meulen vertelt wat dat inhoudt en welke de motieven zijn om er wel of niet voor te kiezen. Piek Vossen staat stil bij de invloed van AI op onze communicatie. Hij schetst de beperkingen en ontrafelt de werkwijze van taalmodellen.

En verder…

Gewoontegetrouw bevat het nieuwe nummer ook poëzie, tekeningen van Anne van Herreweghen, en als doordenkers een aantal korte bijdragen over een woord of uitdrukking, waaronder Moesje, soebatten, zacht lawijt, handtammigheid, smoelastrament en saam-saam strooi praat. Taalt u naar hun betekenis?